Triết học tự cổ chí kim – Masato Tanaka & Tetsuya Saito
(*) Cuốn sách “Triết học tự cổ chí kim” được mẹ chọn cho tình yêu bé khi ghé hiệu sách Kim Đồng. Tuy nội dung liên quan các khái niệm triết học khô khan nhưng cách trình bày của tác giả rất sống động và hấp dẫn. Thật may là tình yêu bé đã thích và đồng ý viết review cho cuốn sách này. Cách viết câu của con ngày càng mạch lạc, tiến bộ hơn. Tuy nhiên, lần này vẫn có đôi chỗ ngắt câu chưa phù hợp với văn phong tiếng Việt nên mẹ đã giúp con chỉnh sửa. Hy vọng con tiếp tục cố gắng nhé!
Giới thiệu
Triết học tự cổ chí kim là một cuốn sách giúp con người nhìn thấy những cách suy nghĩ khác nhau của nhiều nhân vật lịch sử tiêu biểu. Nó dẫn người đọc vào một hành trình có thể thấu hiểu bản thân hơn và hiểu được vai trò của mình trong thế giới này.
Chương yêu thích
Phương pháp đặt câu hỏi
Socrates đặt ra nhiều câu hỏi thay vì nói ngay câu trả lời. Nhà triết học này quyết định đưa ra nhiều câu hỏi để tìm ra đáp án. Một ví dụ cho việc đặt ra câu hỏi là khi nhân vật này gặp một người chiến sĩ. Người này tự nhận chính mình là một người quả cảm. Tuy nhiên, Socrates lại hỏi “Quả cảm là gì?”. Người chiến sĩ cho rằng việc đội quân của mình chiến thắng trong khi có ít nhân sự. Anh ta nói rằng đó là một ví dụ của lòng quả cảm, nhưng điều đó không có nghĩa chính người chiến sĩ đó là một người có lòng quả cảm. Điều này khiến anh ta phải băn khoăn. Đáng tiếc cho nhân vật này là nhiều người cảm thấy phẫn nộ về việc bị ông ấy làm mất mặt. Cuối cùng, ông ấy bị kết án tử hình. Tuy học sinh của Socrates cố cứu thầy mình ra, nhân vật này vẫn quyết định ở lại và nói rằng: “Luật pháp có bất công thì vẫn là luật”.
Mình nghĩ chương này rất thú vị, bởi vì hồi trước bản thân mình là một người thiếu hiểu biết, và mình lại không biết làm thế nào để có nhiều kiến thức hơn. Sau khi đọc chương này, mình bắt đầu đưa ra những câu hỏi. Dần dần, mình nhận ra mỗi câu hỏi giúp mình hiểu ra được một điều mới. Nhờ thế, bộ não mình phát triển thêm và mình thông minh hơn.
Quan hệ nhân quả
Trong chương này, Hume có quan niệm thế giới tự nhiên có quan hệ nhân quả. Nói cách khác, thế giới có mối quan hệ nguyên nhân và kết quả. Một ví dụ cho việc này là khi một người chạm tay vào sắt: sau lần đầu, tay của anh/cô ấy có mùi, và khi chạm sắt lần thứ x, tay vẫn có mùi. Vậy chúng ta có thể suy ra sắt là nguyên nhân của mùi phải không? KHÔNG! Thực chất, sắt không hề có mùi mà chỉ là một cảm giác được hình thành bởi thói quen. Ví dụ tương tự với lửa, khi chạm vào một lần, chúng ta thấy nóng, và khi chạm vào lần thứ x, chúng ta vẫn thấy nóng. Nhưng có thực sự lửa là thứ làm cho chúng ta cảm thấy nóng không, hay chỉ là một cảm giác từ thói quen?
Mình thấy chương này rất hấp dẫn, nó thực sự cho mình một hướng tư duy và suy luận mới hoàn toàn. Ban đầu, khi đọc về phần chạm tay vào sắt, mình cũng nghĩ nguyên nhân gây ra mùi là sắt. Nhưng sau khi đọc xong, mình nhận ra thứ có mùi cũng có thể là tay mình. Và sau đó, mình hiểu lần chạm đầu tiên chính là điều tạo ra mùi đó.
Bài học “cột sống”
Phải có chính kiến riêng
Trong chương kể về Socrates, có nhiều người tin rằng ông ấy đang làm mất mặt nhiều người và làm cho thanh niên hư hỏng. Rồi một ngày, ông ấy bị kết án tử hình. Tuy học sinh của Socrates tìm cách cứu thầy mình ra, nhân vật này vẫn ở lại với một câu nói: “Luật pháp có thể bất công nhưng nó vẫn là luật”. Theo mình, đây là một người chấp nhận sự ngu ngốc của con người và để cho những người như vậy sống tiếp xem sao. May mắn cho chúng ta đã có nhiều người nhận ra việc đặt câu hỏi rất quan trọng, nên thế giới hiện nay đã phát triển hơn xưa hơn một mức.
Con người và xã hội thay đổi theo thời gian
Nếu bạn đọc cuốn sách này, bạn sẽ biết rằng Socrates bị kết án tử hình bởi vì ông ấy làm mất mặt nhiều người. Lý do cho việc này là vì con người không có đủ hiểu biết, thế nên họ tin vào những điều phi lý, để rồi những người cố gắng giúp họ hiểu ra vấn đề lại bị trừng phạt. Thật may mắn, con người không bao giờ dừng đưa ra câu hỏi và tích lũy thêm kiến thức, để những người thông minh khác không gặp chung số phận như ông ấy.
Kiến thức đến từ việc học và thử nghiệm
Vậy con người phát triển thế nào? Bản thân mình đã thử nghiệm và học hỏi. Chúng ta không chỉ đặt câu hỏi mà cũng cần thực nghiệm. Những phát minh hiện đại ngày nay không đến từ sự hoàn hảo, loài người đã thay đổi và thử nghiệm nhiều lần để tạo ra những điều tuyệt vời.
Lời kết
Cuốn sách này rất thú vị, nó cho mình thấy cách suy nghĩ của con người ngày xưa, và mình phải công nhận nếu mình biết cách đưa ra những câu hỏi hay như ông Socrates thì tốt biết mấy. Cuốn sách này nói nhiều về lý thuyết đặt câu hỏi và tư duy, nhưng mình thấy việc đọc cuốn sách này rất hấp dẫn vì nó vừa có nhiều hình ảnh minh họa bắt mắt vừa diễn tả dễ hiểu những ý quan trọng. Không những thế nó giúp chúng ta học về cách tư duy của các nhân vật tiêu biểu qua nhiều thời kỳ. Cảm giác như thể học lịch sử về bộ não và cách tư duy vậy! Nếu bạn kiên trì đọc thì có khi bạn sẽ thông minh hơn cả Socrates đó !!!
