Python – Module 4 – Choose Your Path (Lệnh Điều Kiện If/Else) 🚦

Đến nay, chương trình của chúng ta chỉ chạy thẳng từ trên xuống dưới. Nhưng nếu chúng ta muốn máy tính đưa ra quyết định thì sao? Nếu nhân vật đạp phải bẫy, họ sẽ mất 50 HP. Nếu không, họ an toàn!

Trong module này, chúng ta sẽ cung cấp cho chương trình một “bộ não”!

1. Sức mạnh của if

Lệnh if nói với máy tính: “Này, chỉ chạy đoạn code này nếu một điều kiện nào đó là True (Đúng).”

Ví dụ: Kiểm tra lượng máu (HP)

Khoan đã, dấu bằng kép == là gì?

• Dấu = đơn dùng để gán giá trị cho biến (player_hp = 0).
• Dấu == kép dùng để kiểm tra xem giá trị có bằng nhau hay không (if player_hp == 0).
  Nếu bạn dùng =, Python sẽ báo lỗi ngay!

2. Kế hoạch B: else

Nếu điều kiện là False (Sai) thì sao? Chúng ta có thể cung cấp cho máy tính một “Kế hoạch B” bằng lệnh else.

Ví dụ: Đủ tiền mua vật phẩm không?

Các toán tử so sánh!

• == Bằng nhau
• != Khác nhau
• > Lớn hơn
• < Nhỏ hơn
• >= Lớn hơn hoặc bằng
• <= Nhỏ hơn hoặc bằng

3. Nhiều lựa chọn: elif

Đôi khi có nhiều hơn 2 lựa chọn. elif (viết tắt của “else if”) cho phép thêm bao nhiêu điều kiện tùy thích! Python kiểm tra chúng lần lượt từ trên xuống dưới.

Ví dụ: Chọn lớp nhân vật

4. Cú pháp điều kiện khác

Ngoài if/elif/else, Python còn có một số cú pháp cực kỳ hữu ích!

Toán tử 3 ngôi (Ternary Operator)

Giúp viết gọn lệnh if/else trong một dòng, rất tiện khi gán giá trị!

match-case (Từ Python 3.10)

Giống như switch-case trong các ngôn ngữ khác, dùng để kiểm tra cấu trúc/giá trị cụ thể.

5. Thực hành: “Cổng gác lâu đài quỷ” 🎮

Nhiệm vụ: Bạn là lính gác cổng của một lâu đài. Viết chương trình yêu cầu mật khẩu để cho phép vào trong.

• Nếu nhập “Dragon”, họ được vào.
• Nếu nhập “Cat”, hãy nói “Mèo thì dễ thương đấy, nhưng vẫn cần mật khẩu!”.
• Các trường hợp khác báo “Truy cập bị từ chối!”.

Code mẫu:

6. Tổng kết Module

• if chạy code nếu điều kiện là True.
• else là “Kế hoạch B” nếu điều kiện là False.
• elif cho phép thêm các lựa chọn khác.
• == được dùng để kiểm tra xem hai giá trị có bằng nhau không.
• Toán tử 3 ngôi giúp viết if/else trên 1 dòng.
• match-case là cách nâng cao và thanh lịch để xử lý nhiều luồng điều kiện (Python 3.10+).

Sẵn sàng cho cấp độ tiếp theo? Ở Module 5, chúng ta sẽ học về Vòng lặp để chạy code lặp đi lặp lại!

(Continue)